Een snelkookpan gebruiken doe je door de pan luchtdicht af te sluiten, waardoor de druk en temperatuur oplopen tot ruim boven het normale kookpunt. Daardoor gaar je gerechten tot drie keer sneller. Reken op zo’n 5 minuten voor aardappelen en 20 minuten voor stoofvlees, gerekend vanaf het moment dat de pan op druk is.
Ik heb jarenlang om mijn snelkookpan heen gelopen. Te eng, dacht ik, met dat sissende ventiel. Tot ik er een keer stoofvlees in maakte dat normaal drie uur op het vuur staat en nu in twintig minuten op tafel kwam. Sindsdien is hij niet meer uit mijn keuken weg te denken. In dit artikel leg ik je rustig uit hoe je een snelkookpan gebruikt, hoe lang je verschillende gerechten kookt en waar je op moet letten.
Hoe werkt een snelkookpan?
De pan sluit luchtdicht af met een rubberen ring en een vergrendelend deksel. Doordat de stoom niet kan ontsnappen, loopt de druk binnenin op. En met die hogere druk stijgt ook het kookpunt van water: in plaats van de gebruikelijke 100 graden bereikt het zo’n 120 graden. Die extra hitte gaart je eten een stuk sneller. Wil je de techniek erachter wat dieper begrijpen, dan staat er een heldere uitleg op Wikipedia over de snelkookpan.
Het ventiel op het deksel laat overtollige stoom ontsnappen zodra de druk te hoog wordt. Dat gesis is dus geen alarm, maar precies de bedoeling. Zodra de pan op druk is, zet je het vuur laag: er hoeft maar net genoeg warmte bij om de druk vast te houden.
Een snelkookpan gebruiken in stappen
- Vullen. Doe je ingredienten en het vocht in de pan. Vul de pan nooit verder dan tweederde, en bij schuimende gerechten zoals peulvruchten maximaal de helft.
- Sluiten. Controleer of de rubberen ring schoon en heel in het deksel zit en draai het deksel goed vast tot het vergrendelt.
- Opwarmen. Zet het vuur hoog tot de pan op druk komt. Bij de meeste pannen zie je een indicator omhoog komen of hoor je het ventiel sissen.
- Tijd starten. Pas nu begint de kooktijd te tellen. Zet het vuur laag zodat de druk net op peil blijft.
- Afkoelen. Haal de pan van het vuur en laat de druk zakken. Dat kan vanzelf, of versneld door het ventiel open te zetten of de pan onder koud water te houden.
- Openen. Open het deksel pas als de druk volledig weg is. Lukt het deksel niet makkelijk, dan staat er nog druk op.
Hoe lang kook je in een snelkookpan?
De snelkookpan kooktijden tellen vanaf het moment dat de pan op druk is, niet vanaf het aanzetten. Hieronder een handig overzicht voor de gerechten die ik er het vaakst in maak. Zie het als richtlijn: de grootte van de stukken en je eigen pan spelen altijd mee.
| Gerecht | Kooktijd (op druk) | Tip |
|---|---|---|
| Aardappelen (in stukken) | 5-7 min | Mooi voor een snelle stamppot zoals hutspot |
| Stoofvlees | 20-25 min | Eerst aanbraden, dan stoven; zie mijn stoofvlees |
| Kikkererwten (geweekt) | 12-15 min | Ongeweekt duurt het ongeveer dubbel zo lang |
| Bruine bonen (geweekt) | 15-20 min | Vul de pan maximaal halfvol vanwege het schuim |
| Rode bieten (heel) | 15-20 min | Afhankelijk van de grootte, eventueel langer |
| Soep met groente | 8-10 min | Voeg fijne kruiden pas na het koken toe |
Hoeveel water moet er in een snelkookpan?
De pan heeft altijd vocht nodig, want zonder vloeistof is er geen stoom en dus geen druk. Reken op minimaal 250 milliliter, ongeveer een kopje, ook als je iets stooft dat zelf vocht loslaat. Tegelijk geldt: niet te vol. Blijf onder tweederde van de inhoud, zodat de stoom genoeg ruimte heeft en het ventiel niet verstopt raakt door opborrelend eten.
Is een snelkookpan veilig?
Moderne pannen zijn heel veilig, mits je ze goed gebruikt en onderhoudt. Ze hebben meerdere beveiligingen: een deksel dat niet opengaat zolang er druk op staat, en een of meer veiligheidsventielen die overdruk afblazen. De belangrijkste regels zijn simpel: vul de pan niet te ver, open hem nooit met druk erop, en houd de rubberen ring en het ventiel schoon. Een ring die hard of brokkelig wordt vervang je op tijd.
- Open de pan nooit zolang het deksel niet soepel meegeeft.
- Controleer voor elk gebruik of het ventiel niet verstopt zit.
- Vervang de afdichtring zodra hij stug of beschadigd is.
- Laat schuimende gerechten zoals peulvruchten extra ruimte.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt een snelkookpan precies?
Een snelkookpan sluit luchtdicht af, waardoor de stoom niet kan ontsnappen en de druk oploopt. Door die hogere druk stijgt het kookpunt naar zo’n 120 graden, waardoor je eten flink sneller gaart dan in een gewone pan.
Hoe lang kook je aardappelen in een snelkookpan?
Aardappelen in stukken zijn na ongeveer 5 tot 7 minuten op druk gaar. Hele aardappelen duren iets langer. De tijd telt pas vanaf het moment dat de pan echt op druk is, niet vanaf het aanzetten.
Hoeveel water gebruik je in een snelkookpan?
Gebruik minimaal zo’n 250 milliliter vocht, want zonder vloeistof ontstaat er geen stoom en dus geen druk. Vul de pan tegelijk nooit verder dan tweederde, en bij schuimende gerechten maximaal de helft.
Is koken in een snelkookpan veilig?
Ja, moderne snelkookpannen zijn veilig dankzij vergrendelende deksels en veiligheidsventielen. Houd je aan de basisregels: vul de pan niet te vol, open hem nooit met druk erop en houd de afdichtring en het ventiel schoon.
Preferred partner: Beka vlees!
